Bankowość elektroniczna. Barbara Bajor.
W dzisiejszych czasach bankowość elektroniczna staje się nieodłącznym elementem życia i funkcjonowania każdego człowieka, gdyż dzięki temu życie staje się znacznie prostsze i bez wychodzenia z domu można już załatwić większość spraw. Taki stan rzeczy doskonale obrazuje książka pt. „Bankowość elektroniczna” autorstwa Barbary Bajor. Jest to studium prawne wydane przez Wydawnictwo Scholar w 2011 roku.
Treść tej książki przedstawia zagadnienia takie jak karty płatnicze, elektroniczne konta bankowe i ogólne funkcjonowanie wirtualnych banków. Autorka temat ten przedstawiła w ujęciu prawnym, co pozwala na poznanie elektronicznej bankowości właściwie od podszewki. Czytaj więcej… »
„Nowoczesna bankowość”. Shelagh Heffernan.
Jeżeli chodzi o książki przedstawiające się liście pozycji o bankowość, to w dzisiejszym artykule chcę Wam przedstawić sylwetkę opcji takiej jak „Nowoczesna bankowość”, której autorem jest Shelagh Heffernan. Książka ta przez wielu specjalistów uważana jest za najlepszą publikację poświęconą bankowości. Jeżeli chodzi o jej treść, to znaleźć tam można całe mnóstwo informacji dotyczących pojęć, koncepcji i ogólnej struktury bankowości, dzięki którym poszczególne rozdziały nawzajem się uzupełniają. Czytaj więcej… »
Czym zajmuje się bankowość ?
Bankowość to nic innego jak nauka zajmująca się badaniem i analizowaniem przedsiębiorstwa bankowego oraz jego bezpośredniego i pośredniego otoczenia. Oprócz tego można także dodać, że bankowość obejmuje wszelkiego rodzaju zagadnienia dotyczące systemu bankowego, operacji finansowych i bankowych oraz kwestie dotyczące zarządzania kryzysowego.
Bank to bardzo ważna instytucja, która wykazywać się musi jak najbardziej sprawnym, kompleksowym i przede wszystkim efektywnym działaniem, które ma na celu zapewnienia zadowolenia i bezpieczeństwa swojemu klientowi. Czytaj więcej… »
„Oswoić strach. Rozmowa o dekadzie terroryzmu”
Z okazji 10. rocznicy zamachu na World Trade Center, Centrum Badań nad Terroryzmem Collegium Civitas i Dom Spotkań z Historią zapraszają na cykl spotkań z dziennikarzami
i ekspertami oraz pokazy filmów fabularnych i dokumentalnych, poświęconych terroryzmowi i zmianom społecznym, jakie nastąpiły po zamachu 11 września 2001.
W niedzielę 11 września w godzinach 16:00-17:30, odbędzie się też spotkanie poświęcone najnowszej książce dr Krzysztofa Liedela, zastępcy dyrektora Departamentu Bezpieczeństwa Pozamilitarnego Biura Bezpieczeństwa Narodowego i dyrektora Centrum Badań nad Terroryzmem Collegium Civitas – wywiadowi-rzece, który prowadziła Dorota Kowalska („Polska The Times”).
Wśród gości m.in. były oficer służb specjalnych – Witold Lewandowski i dr Tomasz Aleksandrowicz.
Szczegółowy harmonogram spotkań:
Bank komercyjny w Polsce. Tamara Galbarczyk, Joanna Świderska
Każdy bank działa w otoczeniu zewnętrznym, które w dużej mierze kształtuje warunki jego funkcjonowania i oddziałuje na sposób i poziom bezpieczeństwa świadczenia przez niego usług. Systemy bankowe poszczególnych państw mogą jednak w różny sposób nakładać na banki realizację pełnionych przez nie funkcji, wprowadzając tym samym zróżnicowanie w ramach podmiotów oferujących produkty i usługi o charakterze bankowym. W niemal wszystkich krajach dominującą rolę odgrywają jednak banki komercyjne, choć liczbowo z reguły stanowią mniejszość. Ich znaczenie jest szczególnie widoczne w obszarze udzielonych kredytów, zgromadzonych depozytów czy wartości aktywów, w których ich udział sięga 80–90%. Podobnie sytuacja kształtuje się w Polsce, gdzie do sektora banków komercyjnych zaliczane są wszystkie banki krajowe działające w formie spółki akcyjnej oraz jedyny funkcjonujący bank państwowy. Poza sektorem znajdują się natomiast banki spółdzielcze. Głównym celem działalności banku komercyjnego pozostaje bowiem osiąganie jak najwyższego zysku, który stanowi drogę do zwiększania siły i pozycji banku, a także wzrostu jego wartości mającej bezpośrednie przełożenie na stopę zwrotu z kapitału zaangażowanego w działalność bankową.
Liczne publikacje naukowe z zakresu bankowości o charakterze podręcznikowym w zasadzie można podzielić na dwie grupy: pierwszą tworzą publikacje traktujące szczegółowo o wybranych problemach lub zagadnieniach dotyczących funkcjonowania banków, drugą natomiast – publikacje bardzo obszerne, poruszające oprócz zagadnień z zakresu działalności operacyjnej banków (nie tylko komercyjnych) również takie zagadnienia, jak organizacja i zarządzanie bankiem, ocena sytuacji finanosowej banku, segmentacja produktów bankowych czy nawet architektura systemu finansowego oraz jego segmenty pozabankowe. Pierwsze ujęcie nie pozwala jednak na kompleksowe spojrzenie na działalność bankową, w drugim ujęciu – działalność operacyjna banków bywa natomiast często traktowana dosyć pobieżnie lub wybiórczo.
Ideą prezentowanej publikacji stała się zatem całościowa analiza działalności operacyjnej banków komercyjnych zarówno w aspekcie teoretycznym, jak i w od niesieniu do danych empirycznych, podporządkowana klasyfikacji operacji bankowych opartych o kryterium bilansu. Żaden bank nie prowadzi jednak działalności w oderwaniu od uwarunkowań zewnętrznych, dlatego pierwszy rozdział ma charakter wprowadzający Czytelnika w problematykę organizacji i funkcjonowania systemu bankowego, instytucji centralnych o charakterze powszechnym i samorządowym oraz wskazania miejsca i roli banków w polskim systemie bankowym. Rozdział drugi prezentuje z kolei kolejne etapy życia ekonomicznego banków, począwszy od warunków ich tworzenia zgodnie z polskim prawem bankowym, poprzez działania naprawcze i sanacyjne prowadzone w sytuacjach pojawiających się problemów finansowych, aż po likwidację, zawieszenie działalności i ogłoszenie upadłości banku. Rozdział trzeci, traktujący o czynnościach bankowych, jest rozstrzygający dla dalszej konstrukcji podręcznika. Czynności bankowe zostały bowiem potraktowane jako element określający istotę działania banku, z czego wynikła konieczność omówienia również roli i znaczenia sprawozdań finansowych (przede wszystkim bilansu i pozycji pozabilansowych) odzwierciedlających poszczególne obszary aktywności bankowej. Kolejnych pięć rozdziałów stanowi więc szczegółowe omówienie operacji bankowych klasyfikowanych w oparciu o kryterium bilansu:
- pasywne operacje bankowe na rynku pozabankowym (rozdział 4),
- pasywne operacje bankowe na rynku międzybankowym (rozdział 5),
- aktywne operacje bankowe – udzielanie kredytów (rozdział 6),
- pozostałe aktywne operacje bankowe (rozdział 7),
- usługowe operacje bankowe (rozdział 8).
Ostatni rozdział, dotyczący zarządzania ryzykiem bankowym, w pewnym stopniu ma charakter podsumowujący, ponieważ łączy w sobie obszary aktywności bankowej obarczone ryzykiem i omówione we wcześniejszych rozdziałach. Oprócz przedstawienia rodzajów ryzyka towarzyszącego działalności banku, zawiera także omówienie zasad zarządzania ryzykiem oraz obowiązujących banki regulacji ostrożnościowych.
Prezentowany podręcznik został przygotowany przez pracowników Katedry Bankowości Uniwersytetu Marii Curie-Skłodowskiej w Lublinie, na bazie wieloletnich doświadczeń dydaktycznych w zakresie szeroko rozumianej bankowości. Dziękując wszystkim, którzy przyczynili się do powstania podręcznika, szczególne podziękowania Autorki kierują w stronę recenzenta – prof. dr. hab. Bogusława Pietrzaka, którego życzliwe uwagi przyczyniły się do podniesienia poziomu publikacji.
I Ogólnopolski Kongres Analityków Informacji
I Ogólnopolski Kongres Analityków Informacji

Program Kongresu:
10:00 – 10:30 rejestracja
10:30 – 10:45 powitanie: prof. Edmund Wnuk-Lipiński, Rektor Collegium Civitas oraz prof. Stanisław Mocek, Prorektor Collegium Civitas ds. Dydaktycznych
10:45 – 11:00 „Analityk informacji: wykształcenie i profesja” dr Krzysztof Liedel
11:00 – 11:30 „Metodologia analizy informacji” – dr Tomasz Aleksandrowicz
11:30 – 12:00 „Analiza ryzyka” – dr Dobrosław Mąka
12:00 – 12:15 przerwa
12:15 – 12:45 „Analiza systemowa w zarządzaniu informacją” – prof. Piotr Sienkiewicz
12:45 – 13:15 „Prognozowanie w stosunkach międzynarodowych” – prof. Mirosław Sułek
13:15 – 13:45 „Geoinformacja w prognozowaniu zdarzeń” – prof. Tomasz Bajerowski
13:45 – 14:30 przerwa
14:30 – 15:00 „Foresight. Zarządzanie przyszłością” – red. Edwin Bendyk
15:00 – 15:30 „Analiza w procesie kontrterrorystycznym” – Paulina Piasecka
15:30 – 16:00 PANEL DYSKUSYJNY: „Znaczenie think-tanków dla bezpieczeństwa narodowego”
Prowadzenie: dr Tomasz Aleksandrowicz
Udział: dr Tadeusz T. Kaczmarek, gen. Marek Dukaczewski,
prof. Jarosław Gryz, Tomasz Otłowski
16:00 – 16:15 podsumowanie Kongresu: Grzegorz Cieślak
RSVP: cbnt@collegium.edu.pl
Co robić, gdy dojdzie do aktu napastowania seksualnego?
Co robić, gdy dojdzie do aktu napastowania seksualnego?
Jednym z problemów, na który uczniowie się uskarżają, jest obojętność nauczycieli. W ich opinii nauczyciele zbyt często udają, że nie widzą agresji i przemocy rozgrywającej się przed ich oczami. Bierność dorosłych istotnie może stanowić przeszkodę na drodze do szkoły wolnej od przemocy. Wszelkie działania profilaktyczno-wychowawcze tylko wtedy odniosą skutek, jeśli dorośli zobowiążą się, iż zawsze będą reagować wobec przemocy. To, czy nauczyciele (i inne osoby należące do społeczności szkolnej) zdecydują się reagować na każdy akt napastowania, czy też nie, przesądzi o sukcesie wszystkich wcześniej podjętych działań i określi szanse na zmianę społecznych postaw wobec przemocy.
Kiedy w szkole akt napastowania seksualnego zostaje ujawniony, działania interwencyjne należy skierować zarówno do osoby poszkodowanej, jak i sprawcy. Osobie poszkodowanej będzie potrzebne wsparcie i psychologiczna pomoc, aby mogła powrócić do równowagi. Sprawcy należy stworzyć szansę przepracowania zaburzeń poznawczych, trzeba też zadbać, by zadośćuczynił ofierze.
Skupienie działań interwencyjnych na osobach poszkodowanych nie zniweluje zjawiska napastowania. Szansa na zmniejszenie skali agresji i przemocy pojawi się tylko wtedy, gdy działaniami obejmiemy sprawcę.
Generalne zasady
- Zawsze reaguj w obliczu napastowania. Traktuj poważnie każdy incydent napastowania seksualnego zgłoszony przez personel szkoły lub uczniów. Jeśli nawet osoba poszkodowana nie składa skargi, incydent powinien być omówiony bądź z zainteresowanymi, bądź z klasą.
- Wielu dorosłych po prostu zaprzecza istnieniu takiego zjawiska jak seksualne napastowanie, mówiąc: to tylko końskie zaloty; chłopcy muszą się wyszumieć; czasem chłopcy są grubiańscy, chamscy, trzeba to zrozumieć; to porządny chłopak, tylko się wygłupiał; przecież nie chcesz, żeby ktoś miał przez ciebie kłopoty; po prostu nie zwracaj na nich uwagi; trzymaj się od niego z daleka. Nigdy tak nie mów! Nie pozwól też, by ktoś tak komentował zdarzenie. Osoba poszkodowana bądź jej rodzice, słysząc takie słowa, najprawdopodobniej uznają, iż szkoła nie jest instytucją odpowiedzialną, godną zaufania.
- Ponieważ młodzi są skłonni akceptować wiele zachowań, które dorośli uznaliby za przemocowe, porozmawiaj z osobą poszkodowaną o tym, jak wyobraża sobie koleżeńskie, partnerskie relacje w grupie bądź dobry, udany związek.
- Ustal fakty. Określ, co należy zrobić na rzecz osoby poszkodowanej i jakie kroki podjąć w stosunku do sprawcy. Osobno porozmawiaj ze sprawcą i osobą poszkodowaną.
- Powiedz sprawcy, że jego zachowanie było niewłaściwe i stanowiło złamanie praw obowiązujących w szkole. Zapewnij bezpieczeństwo i wsparcie osobie poszkodowanej. Dzięki takim działaniom uczniowie otrzymają jasny komunikat, że napastowanie seksualne nie będzie tolerowane w szkole.
- Sporządź notatkę, w której zamieścisz podstawowe informacje. Jeśli akt napastowania był poważny, trzeba zawiadomić policję.
- Powiadom o zdarzeniu rodziców sprawcy i osoby napastowanej, szczególnie jeśli akt napastowania był poważny lub powtarzał się często. Komunikat skierowany do rodziców powinien zawierać podstawowe informacje ( kto, kiedy, co zrobił), a także stwierdzenie, że zachowanie sprawcy stanowiło złamanie zasad obowiązujących w szkole. Należy też przypomnieć o możliwych konsekwencjach czynu oraz zasygnalizować planowane działania wychowawczyni lub pedagoga.
- Traktuj w ten sam sposób dziewczęta i chłopców. W tym celu:
- rozważ, w jakim stopniu na nastawienie Twoje i szkoły do zdarzenia ma wpływ tzw. podwójny standard moralności. Zgodnie z tym standardem, inaczej jest oceniana aktywność seksualna dziewcząt/ kobiet i chłopców/mężczyzn i ich odpowiedzialność w tej kwestii;
- rozważ, w jakim stopniu na nastawienie Twoje i szkoły do zdarzenia ma wpływ skłonność przerzucania odpowiedzialności na ofiarę. Powszechnie uważa się, że to kobiety ponoszą odpowiedzialność za to, że do agresji i przemocy seksualnej doszło. Wielu ludzi wierzy, że powinnością kobiety jest zachowywać się i działać w sposób, który prawdopodobieństwo ataku zminimalizuje lub wykluczy całkowicie.
- Pamiętaj, że doświadczenie agresji i przemocy seksualnej silnie oddziałuje na samoocenę dziewczyny, szczególnie w aspekcie jej kobiecości i seksualności. Jednym ze społecznych kryteriów szacowania wartości seksualności kobiecej jest dostępność, rozumiana jako liczba i intensywność kontaktów z mężczyznami. Duża dostępność oznacza niską wartość. Napastowana seksualnie dziewczyna jest „dostępna”, a to oznacza dla niej, jak też dla osób postronnych, że jest „mniej warta” niż przed napastowaniem.
Jak rozmawiać z osobą poszkodowaną?
- Osobie poszkodowanej nie jest łatwo rozmawiać o tym, co się zdarzyło. Okaż zrozumienie, współczucie, wsparcie i troskę. Słuchaj aktywnie, pamiętaj o: kontakcie wzrokowym, otwartej postawie ciała, adekwatnej mimice, empatycznym odzwierciedlaniu uczuć, parafrazowaniu.
- Stosuj pytania otwarte, ułatwią one swobodną wypowiedź osobie poszkodowanej.
- Unikaj osądzania, moralizowania. Nie nawiązuj w rozmowie i nie zadawaj pytań odnoszących się do doświadczeń seksualnych osoby poszkodowanej.
- Dąż do ustalenia prawdy materialnej. Co się wydarzyło, kiedy, w jakich okolicznościach? Kto uczestniczył, kto był świadkiem. Było to jednorazowe zdarzenie, czy też element dłuższego ciągu zdarzeń.
- Poproś, aby osoba poszkodowana wskazała osoby, które dysponują wiedzą o zdarzeniu. Mogą to być osoby, które
1) były świadkami zdarzenia,
2) słyszały o zdarzeniu od osoby poszkodowanej i od sprawcy,
3) obserwowały reakcję osoby poszkodowanej na zdarzenie.
- Poinformuj, że zamierzasz zawiadomić o zdarzeniu pedagoga szkolnego, rodziców, a także porozmawiać ze sprawcą i ustalić z nim postępowanie naprawcze. Poinformuj rozmówcę o planowanych przez szkołę działaniach.
- Zgromadź dokumentację. Zrób notatkę z rozmowy, wyraźnie zaznacz, o jaki rodzaj przemocy chodzi, kto jest sprawcą, jak oceniasz prawdopodobieństwo powtórzenia się aktów przemocy. Jeśli przemoc była poważna, jakie przedsięwzięto środki bezpieczeństwa.
- Jeśli do przemocy doszło między osobami pozostającymi w bliskim związku, zapytaj o naturę, częstotliwość i intensywność aktów przemocy (czy był to szantaż emocjonalny, przemoc fizyczna, przymuszanie do seksu). Porozmawiaj o sposobie zapewnienia bezpieczeństwa.
- Napastowanie seksualne może mieć poważne następstwa. Rozważ wspólnie z osobą poszkodowaną, czy pomoc psychologiczna jest potrzebna. Jeśli osoba poszkodowana wspomina o samobójstwie, natychmiast poinformuj o tym pedagoga oraz rodziców. Wspólnie zapewnijcie profesjonalne psychologiczne wsparcie. Zapewnij o poufności i ochronie przed odwetem.
- Jeśli osoba poszkodowana spodziewa się, że napastowanie seksualne będzie się powtarzać, porozmawiaj o tym, jak można przeciwstawić się przemocy.
- Zapewnij, że personel szkoły będzie odtąd uważnie obserwował zachowanie sprawcy i jego relacje z osobą poszkodowaną. Zachęć osobę poszkodowaną, aby informowała Cię o każdym kolejnym incydencie oraz o próbach odwetu, jeśliby się takie miały pojawić.
Jak rozmawiać ze sprawcą?
Jakiekolwiek byłyby przyczyny, dla których uczeń dopuszcza się napastowania seksualnego, zadaniem personelu szkoły jest powstrzymanie go przed kontynuowaniem takiego zachowania. Można to zrobić na wiele sposobów. Niektórym uczniom wystarczy uwaga otrzymana od osoby dorosłej, a czasem nawet od kolegi lub koleżanki. Inni, szczególnie ci, którzy często bądź w szczególnie dolegliwy sposób napastują koleżanki, potrzebują bardziej pogłębionych działań wychowawczych, aby mogli zmienić swoje zachowanie. Oto kilka pomocnych sugestii:
- Pozwól, aby sprawca przedstawił przebieg zdarzenia ze swojej perspektywy. Nie pozwól jednak, by przerzucał winę i odpowiedzialność na ofiarę. Podkreśl, że bez względu na okoliczności to on podjął decyzję i dokonał czynu stanowiącego złamanie zasad.
-Skłoń sprawcę, by przemyślał swoje zachowanie i odpowiedział na kilka pytań: jakie zasady obowiązujące w szkole i w kontaktach z innymi złamałem? Które moje działania stanowiły złamanie zasad? Dlaczego zdecydowałem się na działania łamiące zasady? Co chciałem osiągnąć, postępując w ten sposób? Kto odczuł skutki moich działań? Jak inaczej mogłem postąpić? Jak zamierzam postępować w przyszłości? (patrz ramka: Jak skłonić sprawcę do właściwej oceny czynu? Dowiedz się więcej).
- Doprowadź do tego, by sprawca przeprosił osobiście albo pisząc list osobę, którą skrzywdził. W przeprosinach musi znaleźć się opis niewłaściwego zachowania i obietnica jego zaprzestania („Przepraszam, że umieściłem Twoje spreparowane zdjęcie na swoim blogu, już je usunąłem i więcej tak nie postąpię”).
Jeśli przeprosiny są składane w formie listu, przeczytaj go zanim zostanie przekazany adresatce. Bądź obecny przy składaniu przeprosin, po to, by udzielić wsparcia osobie poszkodowanej, a także po to, aby mieć pewność, że cel przeprosin nie zostanie zaprzepaszczony przez wrogie gesty sprawcy bądź zapowiedź odwetu.
Jak doprowadzić sprawcę do właściwej oceny popełnionego czynu?
Ważne jest, aby sprawca uświadomił sobie niewłaściwość swojego postępowania, uznał swoją odpowiedzialność i dostrzegł rozmiary krzywdy wyrządzonej ofierze. W tym celu należy wskazać sprawcy, że racjonalizacje i usprawiedliwienia to w istocie wypaczenia myślenia lub inaczej zniekształcenia poznawcze. Przez zniekształcenia poznawcze rozumie się proces zaburzenia oceny codziennych doświadczeń tak, by były zbieżne z przekonaniami. Niektóre osoby zabiegają o to, aby charakter doznawanych przez nią doświadczeń pozostał spójny z ich ukrytymi negatywnymi przekonaniami i w tym celu wytwarzają zniekształcenia poznawcze. Sprawcy przemocy najczęściej podlegają następującym zniekształceniom poznawczym:
- ukrycie danego zachowania (ona kłamie, do niczego nie doszło, ja tylko flirtowałem);
- ukrywanie swojej odpowiedzialności (jak dziewczyna nosi dekolt do pępka, to
- niech się nie dziwi, że chłopak to wykorzysta);
- minimalizowanie skutków własnego zachowania (nic się nie stało);
- racjonalizacja (sama tego chciała, jej się to podobalo).
ZWALCZANIE TERRORYZMU MIĘDZYNARODOWEGO W POLSKIEJ POLITYCE BEZPIECZEŃSTWA
Spotkanie poświecone będzie analizie powstawania polskiej strategii i polityki bezpieczeństwa w odniesieniu do zagrożenia, jakim jest terroryzm międzynarodowy, obecnemu systemowi przeciwdziałania terroryzmowi międzynarodowemu w Polsce, oraz dyskusji na temat strategii działań antyterrorystycznych przyjętych w innych krajach.
Wesołych Świąt

Wydawnictwo Difin istnieje na polskim rynku wydawniczym od 1991 roku. Od tamtej pory jesteśmy jednym z wiodących edytorów publikacji z zakresu prawa, ekonomii, rachunkowości, podatków zarządzania, marketingu i finansów.
Oferta skierowana jest zarówno do praktyków, jak i teoretyków. Naszym atutem jest pewna, rzetelna informacja poparta doświadczeniem naszych autorów, znawców tematu, profesjonalistów z czołowych polskich uczelni, jak również praktyków.
Wydawnictwo Difin jest ponadto czołowym wydawcą podręczników kierowanych do szkół ponadgimnazjalnych.
Jednocześnie, w związku z ciągłym rozszerzaniem zakresu naszej oferty wydawniczej, chcielibyśmy wzbogacić grono Naszych Autorów współpracujących z Wydawnictwem Difin o kolejnych wybitnych ekspertów specjalizujących się w dziedzinach odpowiadających profilowi wydawniczemu naszej firmy.
Co dalej z terroryzmem?dr Krzysztof LIEDEL
dr Krzysztof LIEDEL – zastępca dyrektora Departamentu Bezpieczeństwa Pozamilitarnego w Biurze Bezpieczeństwa Narodowego
Nie wierzymy już w koniec historii, nie budzą naszego zaufania deklaracje o powszechnym pokoju, z dużym dystansem odnosimy się do deklaracji „dobrej woli” składanych przez poszczególnych aktorów stosunków międzynarodowych. I nie da się ukryć, że mamy po temu bardzo dobre powody
Rzeczywistość, która nas otacza pokazuje niemal każdego dnia, że nie ma takich okoliczności i takich warunków, które dla wszystkich byłyby akceptowalne, które zaspokoiłyby wszystkie dążenia i ambicje i które dawałyby szansę na trwały pokój − nie tylko w kontekście czysto militarnym, ale także w kontekście konfliktów asymetrycznych.
Środkiem takiej właśnie asymetrycznej walki, który jest niezmiennie popularny i powszechny, wydaje się być terroryzm. Propagowany przez badaczy, między innymi Davida C. Rapoporta, koncept, mówiący o tym, że terroryzm jako zjawisko ma konkretną, liniowo rozwijającą się historię, zdaje się dawać nadzieję, że wróży to tak czy inaczej definiowany koniec tejże historii. Chcielibyśmy w to wierzyć, ale czy to możliwe?
W tym kontekście szczególnie istotne wydaje się poddanie analizie wydarzeń związanych z zagrożeniem terrorystycznym, które miały miejsce pod koniec października i na początku listopada tego roku. Światem wstrząsnęły w tym okresie dwa kryzysy terrorystyczne obydwa konotowane jednoznacznie jako zagrażające bezpieczeństwu państw i ich obywateli, oba na skalę międzynarodową. Co istotne – często opisywane w tych samych tekstach dziennikarskich, przywoływane niemal jednym tchem w komentarzach obserwatorów otaczającej nas rzeczywistości.
Czemu należy się zastanowić nad tymi zbieżnościami? Wbrew pozorom są one niezmiernie istotne – i zarazem niepokojące. Niepokojące, ponieważ niezależnie od komentarzy „na jednym oddechu” i odniesień do powszechnego zagrożenia terroryzmem, mieliśmy do czynienia z dwoma zupełnie rożnymi terroryzmami, terroryzmami rożnych epok, które określamy mianem „znaku naszych czasów”, podczas gdy drugi przechodzi właśnie wielki come back.
Pierwszy przypadek, o którym mowa, to oczywiście przechwycone w samolotach towarowych przesyłki z ładunkami wybuchowymi, nadane w Jemenie z miejscem przeznaczenia w USA – konkretnie w miejsca kultu judaistycznego. Nie podlega wątpliwości, iż jest to kolejny etap światowego dżihadu – wojny ze światem Zachodu, która wciąż zachowując swoją dynamikę szuka kolejnych dróg i metod walki, które pozwoliłyby na zadawanie strat i powodowanie ofiar.
Drugi – to seria wydarzeń w Grecji. W ramach tej serii prób zamachów na celownik trafiły liczne państwa oraz Unia Europejska. Przesyłki z materiałami wybuchowymi trafiły do ambasad państw, identyfikowanych jako przedstawiciele rozwijającej się społeczności demokratycznych państw, cieszących się przywilejami liberalnych i szanujących pluralizm i prawa człowieka zasad ustrojowych, do osób stojących na czele tych państw oraz do instytucji UE, która jest symbolem współpracy tych państw. O sprawstwo w wypadku tych wydarzeń podejrzewane jest lewackie ugrupowanie greckie, które – jak wynika z dostępnych przesłanek – nie ma nic wspólnego ze „świętą wojną” ugrupowań spod znaku Al Kaidy.
Jak nietrudno zauważyć, można tu dostrzec bardzo niepokojący wzorzec – ta sama (pod względem przesłanek wyboru celu) grupa podmiotow stała się obiektem ataku ze strony dwóch zupełnie rożnych przeciwników. Taka refleksja, jeśli nie zostanie z czasem zweryfikowana negatywnie, prowadzi do zatrważających konsekwencji. Od wieków bowiem wiadomo, że prowadzenie wojny na więcej, niż jednym froncie, może okazać się idealnym sposobem na porażkę.
Współczesne państwa robią, co tylko pozostaje w ich mocy oraz w granicach obowiązującego prawa, aby postawić ochronną barierę pomiędzy swoimi obywatelami, a zagrażającymi im ugrupowaniami terrorystycznymi. Początek walki z islamistycznym terroryzmem, który wszedł na drogę „świętej wojny” postawił przed nami wyzwanie w postaci konieczności dostosowania się do nowej taktyki walki, do rozpoznawania zagrożenia obcego kulturowo i mentalnie, zmusił do wypracowania nowych narzędzi i algorytmów działania służby i instytucje bezpieczeństwa.
W chwili, w której powoli zaczynaliśmy kształtować efektywne i wydajne systemy bezpieczeństwa, odpowiadające na te nowe wyzwania, okazało się, że głowę podnoszą takie ugrupowania, z którymi walkę – jak się wydawało – zostawiliśmy za sobą.
Terroryzm lewacki jest wyzwaniem innym, niż terroryzm islamistyczny. W sytuacji dalszej aktywacji ugrupowań z tej „rodziny” ideologicznej, służby i instytucje bezpieczeństwa staną po raz kolejny przed tym właśnie przeciwnikiem. Okaże się, że potrzeba rozdzielania sił i środków, że monitorowanie i rozpoznawanie zagrożeń dotyczy innych niż w ostatnich latach grup społecznych, że naszym przeciwnikiem przestaje być tylko home grown terrorism, a dołącza do niego – na powrót, podkreślmy – domestic terrorism.
Poza prostym zagrożeniem wynikającym z konieczności rozdzielenia sił i środków bezpieczeństwa, przynajmniej w obszarze rozpoznania zagrożeń i profilaktyki społecznej, staniemy również przed innym zagrożeniem. Już w chwili obecnej wzrost obecności środków bezpieczeństwa i zagrożeń, na które są one odpowiedzią, zmienia nasze społeczeństwa. Musimy „pilnować” nie tylko terrorystów, ale także wpływu, który wywierają oni na nasz sposób myślenia, a tym samym na naszą tożsamość. Przekształcanie społeczeństw dobrobytu w społeczeństwa strachu nie jest teorią – to rzeczywistość, która nas otacza.
Jeśli staniemy przed zupełnie nową grupą zagrożeń, płynących na dodatek ze strony wroga prawdziwie wewnętrznego, dzielącego społeczeństwo na najbardziej bazowym poziomie, to zagrożenie dla naszej tożsamości i wartości, które nasza cywilizacja reprezentuje, stanie się jeszcze większe.
Okazało się, że mimo wielkich nadziei nie nastąpił wraz z końcem zimnej wojny koniec historii. Wydaje się, że na koniec zagrożenia terrorystycznego również nie możemy liczyć. To mało optymistyczna refleksja, ale zarazem refleksja, która nakłania do bycia czujnym i przygotowanym. Tym samym zaś – daje nadzieję na ostateczne zwycięstwo.
Tezy zawarte w powyższym artykule wyrażają wyłącznie opinie Autora i nie prezentują oficjalnego stanowiska Biura Bezpieczeństwa Narodowego.
Artykuł został opublikowany w piśmie „Ochrona mienia i informacji” nr 6/2010(91)
